ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

 Ε.Ι.Π.Α.Σ.

                                       ΠΡΩΤΗ ΟΜΙΛΙΑ                

                                 Κυριακή προ της Χριστού Γεννήσεως

                                              Ο Δίκαιος Ιωσήφ

                        ΚΑΙ ΕΚΑΛΕΣΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΑΥΤΟΥ ΙΗΣΟΥ

Πατέρες της Εκκλησίας, μεγάλοι εκκλησιαστικοί συγγραφείς, ονομάζουν τον Θεό ανώνυμον και πολυώνυμον. Ανώνυμον διότι κανένα όνομα, καμιά λέξη του ανθρώπινου λεξιλογίου δεν μπορεί να περιλάβει και να αποδώσει πλήρως την ουσία και τις αναρίθμητες και άπειρες τελειότητες του Θεού. Πολυώνυμον δε, διότι η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη, οι άνθρωποι γενικά αποδίδουν στον Θεό πολλά ονόματα, καθένα από τα οποία εκφράζει και κάποια άπειρη τελειότητα του Θεού. Το ίδιο συμβαίνει και με τον Θεάνθρωπο Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν. Πολλά ονόματα, ακριβώς διότι είναι Θεός και άνθρωπος, του έχει αποδώσει η Αγία Γραφή. Ένα όμως επικράτησε περισσότερο από όλα τα άλλα. Με

αυτό τον προσφωνούσαν τότε οι άνθρωποι. Με αυτό τον επικαλούνται στις προσευχές τους οι Χριστιανοί διά μέσου των αιώνων. Είναι το όνομα Ιησούς.

Αλλά ο δίκαιος Ιωσήφ δεν του έδωσε από μόνος του το όνομα Ιησούς. Δεν το διάλεξε αυτός ανάμεσα στα πολυάριθμα ονόματα των Εβραίων. Του το έδωσε κατ’ εντολήν Θεού ο άγγελος. Είναι επομένως Θεόσδοτο το ιερώτατο και αγαπημένο αυτό όνομα. Για πρώτη φορά απεσταλμένος του Θεού και κατ’ εντολήν του Θεού ο αρχάγγελος Γαβριήλ γνωστοποίησε στην Παρθένον το όνομα του παιδιού, το οποίο εκ Πνεύματος Αγίου θα γεννιόταν από αυτήν. «Ιδού, τής είπε, συλλήψη εν γαστρί και τέξη υιόν και καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν» (Λουκ. α΄ 31).

Άγγελος Κυρίου πάλι, όταν βασάνιζαν τον δίκαιο Ιωσήφ άδικες υποψίες εναντίον της Παναγίας Παρθένου, κατ’ εντολήν Θεού απεκάλυψε σ’ αυτόν το μυστήριον της γεννήσεως του παιδιού και του ανακοίνωσε συγχρόνως το όνομα που έπρεπε να δοθεί σ’αυτό. Παρουσιάστηκε στον ύπνο και του είπε; «Ιωσήφ υιός Δαυίδ, μη φοβηθείς παραλαβείν Μαριάμ την γυναίκα σου∙ το γαρ εν αυτή γεννηθέν εκ Πνεύματος εστίν Αγίου». Και αμέσως πρόσθεσε: «Τέξεται υιόν και καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν» (Ματθ. α΄ 20, 21). Και ο Ιωσήφ, με τη σύμφωνη γνώμη φυσικά και της Παναγίας μας, ονόμασε το παιδί Ιησούν.

Με αυτό το γλυκύτατο όνομα το προσφωνούσε με απέραντη στοργή και τρυφερότητα η μητέρα του και ο Ιωσήφ. Με αυτό το ονόμαζαν κατόπιν τα συνομήλικά του παιδιά της Ναζαρέτ και οι Ναζαρηνοί. Με αυτό άνδρα πλέον, άφθαστο διδάσκαλο και θαυματουργό, τον ονόμαζαν οι σύγχρονοι του. Αυτό τέθηκε στην επιγραφή πάνω στον σταυρό του. «Ιησούς ο Ναζωραίος, ο βασιλεύς των Ιουδαίων» είχε γράψει ο Πιλάτος (Ιω, ιθ΄ 19). Όταν λίγα χρόνια αργότερα ο τρομερός διώκτης των πρώτων χριστιανών Σαύλος «εμπνέων απειλής και φόνου» πορευόταν προς την Δαμασκό και είδε εκτυφλωτικό φως να τον σκεπάζει, άκουσε την φωνή του Κυρίου να του λέγει: «Σαούλ, Σαούλ, τι με διώκεις»; Σε ερώτηση του Σαούλ «ποιος είσαι, Κύριε;», ο Κύριος απάντησε: «εγώ ειμί Ιησούς, ον συ διώκεις» (Πράξ. θ΄ 1-5).

Αλλά τι σημαίνει η λέξη Ιησούς; Ποιο είναι το νόημα της; Είναι γνωστό, ότι κατά κανόνα τα ονόματα των Εβραίων – όπως άλλωστε και των αρχαίων Ελλήνων – εξέφραζαν ένα νόημα, είχαν κάποια σημασία. Ποια, λοιπόν, είναι η σημασία του ονόματος Ιησούς;

Το ιερό αυτό όνομα αποτελείται και είναι σύνθετο από δυο λέξεις. Από την λέξη Γιεχωβά, που σημαίνει «ο αιώνιος υπάρχων απειροτέλειος Θεός», και από την λέξη Ιεσούα, που σημαίνει «σωτηρία, σωτήρ». Επομένως ολόκληρο το όνομα σημαίνει «Θεός-Σωτήρ». Ότι δηλαδή αυτός, στον οποίον ο αρχάγγελος έδωσε το όνομα Ιησούς δεν θα ήταν ένας απλός άνθρωπος, ούτε και Θεός μόνον. Θα ήταν Θεός και άνθρωπος. Τέλειος Θεός, όπως ο Πατήρ και το Άγιον Πνεύμα, και τέλειος άνθρωπος, όπως ήταν ο Αδάμ, όταν βγήκε από τα χέρια του Δημιουργού. Για αυτό και ο απόστολος Παύλος ονομάζει τον Κύριο «δεύτερον άνθρωπον», «επουράνιον άνθρωπον», «νέον Αδάμ» (Α΄ Κορ. ιε΄ 47, 48). Είναι, λοιπόν, Θεάνθρωπος ο Ιησούς. Αυτό μαρτυρεί το όνομα του.

Ύψιστος σκοπός της ενανθρωπήσεως του, της θεανδρικής υπόστασης του ήταν η σωτηρία του αμαρτωλού ανθρώπου, του ανθρώπινου γένους από τον Αδάμ μέχρι συντέλειας των αιώνων. Το βαθύτερο, άλλωστε, νόημα του ιερού αυτού ονόματος, τον σκοπό που αυτό φανερώνει, έδωσε ο ίδιος ο αρχάγγελος Γαβριήλ. Όταν προς τον Ιωσήφ είπε «καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν», αμέσως πρόσθεσε, «αυτός γαρ σώσει τον λαόν αυτού». Η δεύτερη φράση ερμηνεύει το όνομα και το αιτιολογεί. Θα του δώσεις, λέει, αυτό το όνομα, διότι αυτό του ταιριάζει απόλυτα, αυτό δηλώνει τον σκοπό της σαρκώσεως. Διότι αυτός, ο Ιησούς, θα σώσει, θα απαλλάξει και θα ελευθερώσει τον λαόν του από το βάρος και την ενοχή της αμαρτίας. Είναι Θεός – Σωτήρ.

Πόσες και πόσες φορές ο Ιησούς δεν κάλεσε στη σωτηρία τους ανθρώπους της εποχής του και δεν καλεί όλους τους ανθρώπους της οικουμένης διά μέσου των αιώνων; Είπε και λέει, «δεύτε προς με πάντες οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι, καγώ αναπαύσω υμάς. Άρατε τον ζυγόν μου εφ υμάς… και ευρήσετε ανάπαυσιν ταις ψυχαίς υμών» (Ματθ. ια΄ 28, 29). Αμέσως μετά την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος κήρυτταν οι Απόστολοι προς τα πλήθη των Εβραίων, και κατόπιν προς όλη την οικουμένη σωτηρία στο όνομα του Ιησού. Μνημειώδης μένει η διακήρυξη του αποστόλου Πέτρου: «Ας γίνει γνωστό σ’ όλους σας, είπε…, ότι δεν είναι δυνατόν με κανένα άλλο πρόσωπο και με κανένα άλλον τρόπο να πετύχουμε την σωτηρία, παρά μόνο δια του Ιησού, διότι δεν υπάρχει κανένα άλλο όνομα κάτω από τον ουρανό και πάνω στην γη, παρά μόνο το όνομα Ιησούς, που έχει δοθεί εκ μέρους του Θεού στους ανθρώπους, δια του οποίου έχει οριστεί να σωθούμε όλοι μας» (Πράξ. δ΄ 10, 12).

Ο Κύριος, που ως βρέφος, γεννήθηκε στη Βηθλεέμ είναι Θεός – Σωτήρ. Αυτό διαλαλεί το όνομα Ιησούς. Σαρκώθηκε για την σωτηρία όλου του ανθρωπίνου γένους, για την σωτηρία του καθενός από μας προσωπικά. Και είναι για τον καθένα μας, ατομικά, Ιησούς δηλαδή Θεός – Σωτήρ.

==========================

              

                               ΔΕΥΤΕΡΗ ΟΜΙΛΙΑ 

               Ομιλία της Κυριακή προ της Χριστού Γεννήσεως

Βρισκόμαστε στην τελευταία Κυριακή πριν τα Χριστούγεννα και όλα έχουν ντυθεί γιορτινά. Τα σπίτια μας, οι βιτρίνες των καταστημάτων, οι πόλεις. Όλοι είναι έτοιμοι να γιορτάσουν τη γιορτή των Χριστουγέννων σε κάποιο αγαπημένο σπίτι ή να κάνουν μία απόδραση σε κάποιον χειμερινό προορισμό.

Σε αυτό το μήκος κύματος, είναι εναρμονισμένη και η Εκκλησία. Ήδη, από την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου, άρχισαν οι ύμνοι προς τιμήν της μεγάλης αυτής Δεσποτικής εορτής που μας προσκαλούν να γιορτάσουμε την Γέννηση του Χριστού.

Στο σημερινό Ευαγγέλιο, ακούσαμε τη γενεαλογία του Χριστού. Δηλαδή; Ακούσαμε πενήντα ονόματα, τα οποία είναι οι πρόγονοι του Χριστού. Επιλέγει ο Θεός για να γεννηθεί ο Χριστός, τον πατριάρχη Αβραάμ, λέγοντας: «Από σένα θα γεννηθεί ένας άνθρωπος που θα σώσει τον κόσμο. Με έναν απόγονό σου, θα ευλογηθούν όλα τα έθνη και θα κληθούν στη σωτηρία».

Θα περιμέναμε να διαλέξει ο Θεός εκείνους τους προγόνους, που θα ήταν δίκαιοι, ευσεβείς, με φόβο Θεού. Για άλλη μια φορά, ο Θεός δεν επιλέγει κάτι τέτοιο. Επιλέγει προγόνους, θα λέγαμε, με βεβαρυμμένο παρελθόν· άθεοι, ειδωλολάτρες κλπ. Αν είμασταν εμείς, τι θα λέγαμε; Ρεζίλι. Μα καλά, ολόκληρος Θεός αυτούς βρήκε για να γεννηθεί;

Γιατί, όμως, το κάνει αυτό ο Θεός;

Για να μας δείξει ότι όλοι οι άνθρωποι έχουμε ανάγκη το έλεός Του για τη δική μας σωτηρία. Ο Θεός μάς σώζει με τον Υιό Του, Τον οποίο έστειλε για να σηκώσει όλες τις αμαρτίες μας στον Σταυρό και να μπορούμε να μετέχουμε στην Ανάστασή Του.

Αφού, ο ευαγγελιστής Ματθαίος εξιστορήσει και απαριθμήσει τη γενεαλογία του Χριστού, κάνει αναφορά στη γέννησή Του.

Η Παρθένος Μαρία αρραβωνιάστηκε με τον Ιωσήφ και πριν πάει στο σπίτι, ήταν έγκυος με την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Όταν συνειδητοποίησε την εγκυμοσύνη ο Ιωσήφ, ταράχθηκε και ήθελε να τη δώσει διαζύγιο χωρίς να τη διαπομπεύσει. Οι σκέψεις για την έγκυο Μαρία πλήθυναν στον Ιωσήφ, οπότε τον επισκέφθηκε Άγγελος Κυρίου, λέγοντας: «Ἰωσὴφ υἱὸς Δαυΐδ, μὴ φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαριὰμ τὴν γυναῖκά σου· τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ Πνεύματός ἐστιν  Ἁγίου. Τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ  Ἰησοῦν· αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν», («Ιωσήφ απόγονε του Δαβίδ, μη διστάσεις να παραλάβεις στο σπίτι σου τη Μαρία, τη μνηστή σου. Διότι το παιδί που έχει μέσα της προέρχεται από την επενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Θα γεννήσει υιό και συ θα Του δώσεις το όνομα «Ιησούς», το οποίο σημαίνει «σωτήρ». Και θα Του δώσεις αυτό το όνομα, διότι Αυτός θα σώσει το λαό του τον Ισραήλ από τις αμαρτίες του»). Αφού, ξύπνησε από τον ύπνο ο Ιωσήφ, έκανε όσα του είπε ο Άγγελος.
«Αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν», τόνισε ο Άγγελος στον Ιωσήφ.

Αυτός ήρθε για να σώσει εμένα και εσένα από τις συνέπειες της πτώσης. Εμείς, χρειάζεται να αποδεχθούμε αυτή την πρόσκληση και το Θεό ως Σωτήρα μας.

Έχουμε μπει στην τελική ευθεία για να εορτάσουμε την εορτή των Χριστουγέννων. Είμαστε διατεθειμένοι να εορτάσουμε πραγματικά Χριστούγεννα ή μία γιορτή μόνο για τις κοινωνικές συναναστροφές; Θέλουμε να εορτάσουμε Χριστούγεννα με Χριστό; Αν θέλουμε να εορτάσουμε, πραγματικά, χρειάζεται να ετοιμασθούμε και εσωτερικά· όχι μόνο εξωτερικά. Και, πώς μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο; Να ετοιμαστούμε να κοινωνήσουμε των Αχράντων Μυστηρίων και να προσπαθήσουμε να κατοικήσει μέσα μας ο νεογέννητος Χριστός. Να ετοιμάσουμε την καρδιά και τη ψυχή μας ώστε να γίνει η φάτνη για να κατοικήσει ο Χριστός και να έλθει και σε εμάς η Θεία Χάρις.

============================

                                           ΤΡΙΤΗ ΟΜΙΛΙΑ

           ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ  ΠΡΟ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

«Προεορτάσωμεν λαοί Χριστού τα γενέθλια, και τον νουν επάραντες επί την Βηθλεέμ αναχθώμεν τη διανοία, και κατίδωμεν εν τω σπηλαίω το μέγα μυστήριον˙ ήνοικται γαρ η Εδέμ εκ Παρθένου αγνής Θεού προερχομένου, τελείου υπάρχοντος του αυτού εν Θεότητι και ανθρωπότητι…» (Ιδιόμελο εσπερινού 20ης Δεκεμβρίου).

Σήμερα, Κυριακή πριν τα Χριστούγεννα, το ευαγγελικό ανάγνωσμα είναι παρμένο από την αρχή του ευαγγελίου του αποστόλου Ματθαίου. Σ’ αυτό περιέχεται η κατά σάρκα γενεαλογία του Χριστού, ο οποίος, αν και αγενεαλόγητος κατά τη Θεότητα, μπορεί να γενεαλογηθεί κατά την ανθρώπινή Του φύση, αφού πραγματικά έγινε και άνθρωπος για τη σωτηρία μας. Στη συνέχεια ακολουθεί ένα ‘’προοίμιο’’ σχετικά με την εκ Πνεύματος Αγίου και εκ Παρθένου Μαρίας γέννηση του Σωτήρος Ιησού Χριστού.

«αυτός γαρ σώσει τον λαόν αυτού από των αμαρτιών αυτών»

«Με τα λόγια αυτά υποδηλώνεται το θαύμα. Διότι δεν υπόσχεται απαλλαγή από τους βαρβάρους, αλλά κάτι πολύ σημαντικότερο∙ απαλλαγή από τις αμαρτίες. Αυτό δεν το κατώρθωσε ποτέ κανείς προηγουμένως. {…} Διότι κανείς άλλος εκτός από το Θεό δεν έχει τη δύναμη να συγχωρεί αμαρτίες» (Αγ. Ιωάννη Χρυσοστόμου, Εξήγηση στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, Ομιλία Δ΄). Και βέβαια λαός του Μεσσία Ιησού είναι όλοι όσοι πιστεύουν σ’ Αυτόν, δέχονται τη διδασκαλία Του και εγκεντρίζονται στην Εκκλησία Του.

Οι πρωτόπλαστοι, αμέσως μετά την πτώση και την έξωσή τους από τον κήπο της Εδέμ, άκουσαν το μήνυμα για τη μελλοντική λύτρωση του ανθρώπινου γένους από τη φθορά και το θάνατο δια μέσου κάποιου απογόνου τους: «Το σπέρμα της γυναικός θα συντρίψει την κεφαλή του όφεως και το σπέρμα αυτού θα τραυματίσει την πτέρνα εκείνου» (Γεν. 3,15). Έτσι η προσδοκία για την έλευση του Μεσσία και Λυτρωτή ήταν έντονη στις καρδιές των ανθρώπων και ιδιαίτερα των Ιουδαίων, αφού οι Προφήτες, φωτισμένοι από το Πνεύμα το Άγιο, προσδιόριζαν ότι ο Μεσσίας θα ήταν απόγονος των Ισραηλιτών και των Πατριαρχών και περιέγραφαν πτυχές του έργου του.

Όταν λοιπόν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, το δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Υιός και Λόγος του Θεού, προσλαμβάνει πραγματικά και χωρίς τροπή την ανθρώπινη φύση και γεννιέται από την Παρθένο Μαρία. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης αναφέρει στην αρχή του ευαγγελίου του: «Εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος. Ούτος ην εν αρχή προς τον Θεόν» (Ιω. 1, 1-2) και έπειτα σημειώνει: «Και ο Λόγος σάρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν, και εθεασάμεθα την δόξαν αυτού, δόξαν ως μονογενούς παρά πατρός…» (Ιω. 1,14). Μέσα από τα πιο πάνω χωρία διασαφηνίζεται πρώτον ότι ο Υιός του Θεού είναι τέλειος Θεός και δεύτερον ότι ο τεχθείς Ιησούς Χριστός δεν είναι μόνο Θεός ή μόνο άνθρωπος, αλλά ταυτόχρονα άνθρωπος και Θεός, θεάνθρωπος. Ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων τονίζει: «Πράγματι, δεν είναι ευσεβές ούτε να τον προσκυνούμε ως απλό άνθρωπο, ούτε να τον ομολογούμε μόνο Θεό χωρίς την ανθρώπινη φύση Του. Διότι εάν ο Χριστός είναι Θεός, όπως βέβαια και είναι, αλλά δεν ανέλαβε την ανθρώπινη φύση, τότε δεν έχουμε καμιά σχέση με τη σωτηρία. Να τον προσκυνούμε μεν ως Θεό, αλλά να πιστεύουμε ότι και ενηνθρώπησε∙ διότι ούτε να τον ομολογούμε άνθρωπο χωρίς τη Θεότητα μας ωφελεί, ούτε το να μη ομολογούμε ότι μαζί με τη θεία φύση έχει και την ανθρώπινη μπορεί να μας σώσει. Ας ομολογήσουμε την παρουσία του Βασιλιά και γιατρού∙ διότι ο Βασιλιάς Ιησούς, προκειμένου να μας θεραπεύσει, εζώσθη αντί στολής διακονητού την ανθρώπινη φύση και θεράπευσε την ασθένειά μας…» (Κατηχήσεις αγίου Κυρίλλου, 12η Προς Φωτιζομένους). Ο θεάνθρωπος λοιπόν Ιησούς με τη θεία γέννηση, το πάθος και την ανάστασή Του, όχι μόνο λυτρώνει εμάς τους ανθρώπους από την απελπιστική φθορά, την αμαρτία και το θάνατο, αλλά ταυτόχρονα μας δίνει την δυνατότητα της επιστροφής στο «αρχαίον κάλλος», της μετοχής στις άκτιστες ενέργειες της Αγίας Τριάδος και στη θέωση.

Η ενανθρώπηση λοιπόν του Υιού και Λόγου του Θεού έχει τεράστια ανθρωπολογική σημασία, αφού είναι προϋπόθεση της σωτηρίας μας. Επιβάλλεται βέβαια να μην εξετάζουμε την ιστορία της γέννησης του Κυρίου ως ένα μακρινό ιστορικό γεγονός, αλλά να την συσχετίσουμε άμεσα και δυναμικά ο καθένας μας με τον εαυτό του. Ας γονατίσουμε ευλαβικά και ταπεινά μπροστά στη φάτνη του Κυρίου, ας προσφέρουμε ως δώρο στο Βασιλιά των ουρανών τις αμαρτίες μας διά του μυστηρίου της Ιεράς Εξομολογήσεως κι ας ενωθούμε μαζί Του μετέχοντας στη Θεία Ευχαριστία. Αμήν.

===========================

                                             ΤΕΤΑΡΤΗ ΟΜΙΛΙΑ 

                                                     ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ

                                            1. Ὁ προσδοκώμενος

Καθὼς πλησιάζουμε πλέον στὸ κοσμοσωτήριο γεγονὸς τῆς θείας Ἐνανθρωπήσεως, ἡ Ἐκκλησία μας μὲ τὰ ἱερὰ ἀναγνώσματα τῆς σημερινῆς Κυριακῆς φωτίζει τὸ ἀπρόσ­ιτο μυστήριο τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, τὸ μυστήριο τῶν μυστηρίων. Τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα μᾶς παραθέτει τὸν γενεαλογικὸ κατάλογο τοῦ Χριστοῦ, ὁ ὁποῖος ξεκινᾶ ἀπὸ τὸν πατριάρχη Ἀβραάμ, συνεχίζεται μὲ τοὺς ἀπογόνους του, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἀναφέρεται καὶ ὁ ἔνδοξος προφήτης καὶ βασιλιὰς Δαυΐδ, φθάνει στὴ Βαβυλώνια αἰχμαλωσία καὶ καταλήγει στὸν Ἰωσήφ, τὸν μνήστορα τῆς Θεοτόκου. Ὁ νόμος τῶν Ἑβραίων προέβλεπε νὰ γενεαλογοῦνται μόνο οἱ ἄνδρες. Ὁ Ἰωσὴφ βέβαια δὲν ἦταν κατὰ σάρκα πατέρας τοῦ Ἰησοῦ, ἀφοῦ ὁ Κύριος προῆλθε «ἐκ Πνεύματος Ἁγίου». Ἐπειδὴ ὅμως ἦταν μνηστευμένος μὲ τὴν Παρθένο Μαρία, ὁ νόμος τὸν θεωροῦσε πατέρα τοῦ Ἰησοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἡ Θεοτόκος καταγόταν ἀπὸ τὴν ἴδια φυλή, σύμφωνα μὲ τὴ συν­ήθεια τῶν Ἑβραίων. Γι᾿ αὐτὸ τελικὰ γενεαλογεῖται ἔμμεσα καὶ ἡ Θεοτόκος, ἀπὸ τὴν ὁποία προῆλθε ὁ Κύριος ὡς ἄνθρωπος.

Ἡ ἀναφορὰ ὅλων αὐτῶν τῶν ὀνομάτων ἔχει ἀσφαλῶς πολὺ μεγάλη σημασία. Μᾶς βεβαιώνει ἀρχικὰ ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ὡς ἄνθρωπος ἦταν πρόσωπο ἱστορικό, πραγματικό, ποὺ ἔζησε σὲ συγ­κεκριμένη χρονικὴ στιγμὴ τῆς ἱστορίας καὶ εἶχε συγκεκριμένους προγόνους. Τὸ πέρασμά του ἄλλωστε μαρτυρεῖται καὶ ἀπὸ ἱστορικοὺς τῆς ἐποχῆς. Ἐπιπλέον ἦταν ἀπόγονος τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τοῦ Δαυΐδ, ὅπως ἀκούσαμε: «Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ Δαυΐδ, υἱοῦ Ἀβραάμ». Συνεπῶς στὸ πρόσωπο τοῦ Κυρίου ἐκπληρώνονται τὰ λόγια τῶν μεγάλων Προφητῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ποὺ αἰῶνες νωρίτερα διέβλεπαν ὅτι ὁ προσδοκώμενος Μεσσίας ἐπρόκειτο νὰ προέλθει ἀπὸ τὸ γένος τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τοῦ Δαυΐδ.

Ὁ Ἰησοῦς εἶναι λοιπὸν ὁ προσδοκώμενος Χριστός! Ὁ Μεσσίας, τὸν Ὁποῖο ἐπὶ αἰῶνες περίμενε ἡ ἀνθρωπότητα. Τὸ Πρόσωπο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖο ἔβλεπαν ἀπὸ τὰ βάθη τῶν αἰώνων οἱ Προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Ἐκεῖνος, τὸν Ὁποῖο ἀνέμενε ἡ ἱστορία. Μὲ τὴ Γέννησή του χώρισε τὴν ἱστορία στὰ δύο, στὴν πρὸ Χριστοῦ καὶ στὴ μετὰ Χριστὸν ἐποχή. Εἶναι τὸ θεῖο Πρόσωπο, ποὺ ἄλλαξε τὴν ἱστορία τοῦ κόσμου.

 

                                    2. Ἡ ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας

Ἡ ἀναφορὰ ὅλων αὐτῶν τῶν ὀνομάτων μπορεῖ νὰ ἀκούγεται σὲ πολλοὺς κάπως ἀνιαρή, διότι τὰ περισσότερα ἀπὸ τὰ πρόσωπα αὐτὰ μᾶς εἶναι ἴσως ἄγνωστα. Μεταξύ τους ὑπάρχουν πρωτίστως ἄνθρωποι δίκαιοι, ἐνάρετοι. Ἀναφέρονται βέβαια καὶ ἄνθρωποι ἀσεβεῖς, ποὺ ὑπέπεσαν σὲ βαρύτατα ἁμαρτήματα. Ὅμως, ὅλα αὐτὰ τὰ πρόσ­ωπα, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ πῶς ἔζησαν, εἶναι πρόγονοι τοῦ Κυρίου. Ὅλος αὐτὸς ὁ μακροσκελὴς κατάλογος παρουσιάζει μιὰ μακραίωνη ἱστορία, ποὺ δὲν εἶναι ἁπλῶς ἡ ἱστορία τῶν Ἑβραίων· ἀλλὰ ἡ ἱστορία τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Οἰκονομίας, τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία μας, ἡ σταδιακὴ ἀποκάλυψη τοῦ Θεοῦ στοὺς ἀνθρώπους. Εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ. Τὰ ὀνόματα αὐτὰ μᾶς παρουσιάζουν τελικὰ τὴν ἱστορία τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ, τὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας. Ὅλη δὲ αὐτὴ ἡ ἱστορικὴ πορεία τοῦ Ἰσραὴλ προετοιμάζει τὴν Ἐκκλησία, μέσα ἀπὸ προτυπώσεις καὶ προφητεῖες ἐκπληκτικές.

Ὑπάρχει ἑπομένως καὶ αὐτὸ τὸ σημαν­τικό: ἡ θαυμαστὴ ἑνότητα μεταξὺ Παλαιᾶς καὶ Καινῆς Διαθήκης. Τὸ θεῖο Πρόσ­ωπο, ποὺ συνδέει τὴν Παλαιὰ μὲ τὴν Καινὴ Διαθήκη, εἶναι ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη βρίσκει τὸ πλήρωμά της στὸ Πρόσωπο τοῦ Κυρίου καὶ ὁδηγεῖ στὴν ἕνωση τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Χριστό. Ἡ ἕνωση αὐτὴ συν­τελεῖται στὴν Καινὴ Διαθήκη μέσῳ τῆς Ἐκκλησίας.

Εἶναι λοιπὸν πολὺ ἀναγκαῖο νὰ μελετοῦμε τὴν Παλαιὰ Διαθήκη, τὴν ἱστορία ὅλων αὐτῶν τῶν ἱστορικῶν προσώπων. Διότι μᾶς βοηθεῖ νὰ προσεγγίσουμε τὸ μυστήριο τοῦ Χριστοῦ· νὰ κατανοήσουμε κάπως βαθύτερα τί ἐπιτέλεσε ὁ Κύριος γιὰ τὴ σωτηρία μας.

                                   3. Ὁ Θεὸς ἀνάμεσά μας

Στὸ δεύτερο μέρος τῆς περικοπῆς ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστὴς ἑστιάζει τὴν προσ­οχή μας στὴν ὑπερφυσικὴ Γέννηση τοῦ Κυρίου. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀναφέρει τὸν προφητικὸ λόγο τοῦ Ἡσαΐα, ὅτι ὁ Μεσσίας θὰ ὀνομασθεῖ Ἐμμανουήλ, «ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός». Τὸ ὄνομα αὐτό, δηλαδή, στὰ Ἑλληνικὰ μεταφράζεται «ὁ Θεὸς εἶναι μαζί μας».

Ὁ Κύριος στὴν πραγματικότητα ποτὲ δὲν ὀνομάσθηκε «Ἐμμανουὴλ» ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Γιατί τότε ὁ προφήτης Ἡσαΐας τὸν ὀνομάζει ἔτσι; Διότι μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ θέλει νὰ μᾶς ἀποκαλύψει κάτι πολὺ σημαντικό· ὅτι ὁ προσδοκώμενος Μεσσίας δὲν εἶναι μόνο ἄνθρωπος. Εἶναι καὶ τέλειος Θεός, ὁ ἐνανθρωπήσας Θεός. Ὁ Θεός, ὁ Ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ λάβει ἀνθρώπινη σάρκα καὶ νὰ φανερωθεῖ μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων. Ὁ Θεάνθρωπος Χριστός, ποὺ συναναστρέφεται μαζί μας καὶ μᾶς λυτρώνει ἀπὸ τὴν ἁμαρτία.

Χριστούγεννα! Ὁ Θεὸς ἔρχεται γιὰ νὰ γεννηθεῖ ὡς ἄνθρωπος. Αὐτός, τὸν Ὁποῖο ἐπὶ αἰῶνες περίμεναν ὅλες οἱ γενιὲς τῶν ἀνθρώπων, ἔρχεται ἀνάμεσά μας. Ἔρχεται γιὰ νὰ κατοικήσει μέσα μας. Ἂς Τοῦ ἀνοίξουμε τὴν πόρτα τῆς καρδιᾶς μας γιὰ νὰ εἰσέλθει σ᾿ αὐτὴν καὶ νὰ γίνει Ἐκεῖνος πλέον τὸ κέντρο τῆς ζωῆς μας.