Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ 04-01-2026 ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

 Ε.Ι.Π.Α.Σ.

 Προεόρτια τῶν Φώτων καὶ ἡ Σύναξις τῶν Ἁγίων Ἑβδομήκοντα Ἀποστόλων Μνήμη τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Θεοκτίστου

                                 Ἀπολυτίκιον. Ἦχος πλ. α´.

Τὸν συνάναρχον Λόγον Πατρὶ καὶ Πνεύματι, τὸν ἐκ Παρθένου τεχθέντα εἰς σωτηρίαν ἡμῶν, ἀνυμνήσωμεν πιστοὶ καὶ προσκυνήσωμεν, ὅτι ηὐδόκησε σαρκί, ἀνελθεῖν ἐν τῷ σταυρῶ, καὶ θάνατον ὑπομεῖναι, καὶ ἐγεῖραι τοὺς τεθνεώτας, ἐν τῇ ἐνδόξω Ἀναστάσει αὐτοῦ.

                            Ἀπολυτίκιον Προεόρτιον. Ἦχος δ'

 Ἑτοιμάζου Ζαβουλών, καὶ εὐτρεπίζου Νεφθαλείμ. Ἰορδάνη ποταμέ, στῆθι ὑπόδεξαι

σκιρτῶν, τοῦ βαπτισθῆναι ἐρχόμενον τὸν Δεσπότην. Ἀγάλλου ὁ Ἀδὰμ σὺν τῇ Προμήτορι, μὴ κρύπτετε ἑαυτούς, ὡς ἐν Παραδείσῳ τὸ πρίν· καὶ γὰρ γυμνοὺς ἰδὼν ὑμᾶς ἐπέφανεν, ἵνα ἐνδύσῃ τὴν πρώτην στολήν, Χριστὸς ἐφάνη, τὴν πᾶσαν κτίσιν, θέλων ἀνακαινίσαι.

 

                                     Ἀπολυτίκιον Τοῦ Ναοῦ

 

          Κοντάκιον Προεόρτιον Ἦχος δ'  Ἐπεφάνης σήμερον

Ἐν τοῖς ῥείθροις σήμερον τοῦ Ἰορδάνου, γεγονὼς ὁ Κύριος, τῷ Ἰωάννῃ ἐκβοᾷ· Μὴ δειλιάσῃς βαπτίσαι με· σῶσαι γὰρ ἥκω, Ἀδὰμ τὸν πρωτοπλαστον.

=====================

                                   ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ

                             ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β' Δ´ 5 - 8

⁵ σὺ δὲ νῆφε ἐν πᾶσι, κακοπάθησον, ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ, τὴν διακονίαν σου πληροφόρησον. ⁶ ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι, καὶ ὁ καιρὸς τῆς ἐμῆς ἀναλύσεως ἐφέστηκε. ⁷ τὸν καλὸν ἀγῶνα ἠγώνισμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα· ⁸ λοιπὸν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὃν ἀποδώσει μοι ὁ Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὁ δίκαιος κριτής, οὐ μόνον δὲ ἐμοὶ, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ἠγαπηκόσι τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ.

                                         ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

                             ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β' Δ´ 5 - 8

⁵ Συ όμως πρόσεχε άγρυπνος εις όλα όσα διδάσκει ο Θεός και επιβάλλει το καθήκόν σου. Κοπίασε και ταλαιπωρήσουν εις την διακονίαν σου, κάμε έργον κήρυκος του Ευαγγελίου, εκπλήρωσε εις τέλειον βαθμόν την υπηρεσίαν, που ανέλαβες εν τη Εκκλησίᾳ. ⁶ Δεν θα είμαι πλέον εν τη ζωή, δια να σε καθοδηγώ, διότι εγώ χύνω τώρα το αίμα μου θυσίαν προς τον Θεόν και ο καιρός της εκδημίας μου από τον κόσμον αυτόν έχει πλησιάσει. ⁷ Εχω αγωνισθή τον καλόν αγώνα δια το Ευαγγέλιον του Χριστού, έφθασα στο τέλος του δρόμου, που με έχει τάξει ο Κυριος, έχω τηρήσει κατά θεωρίαν και πράξιν την πίστιν. ⁸ Λοιπόν μου επιφυλάσσεται ο στέφανος, που βραβεύει την δικαιοσύνην και την αρετήν, και τον οποίον ο Κυριος, που είναι ο δίκαιος κριτής, θα μου δώση ως ανταμοιβήν κατά την μεγάλην εκείνην ημέραν της Δευτέρας Παρουσίας. Και θα τον δώση όχι μόνον εις εμέ, αλλά και εις όλους όσοι έχουν αγαπήσει και ποθήσει με καθαράν και αγίαν καρδίαν την ένδοξον εμφάνισίν του.

 

                     ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ

                                        ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ Α´ 1 - 8

¹ Ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. ² Ὡς γέγραπται ἐν τοῖς προφήταις, ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου· ³ φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ, ⁴ ἐγένετο Ἰωάννης βαπτίζων ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. ⁵ καὶ ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν πᾶσα ἡ Ἰουδαία χώρα καὶ οἱ Ἱεροσολυμῖται, καὶ ἐβαπτίζοντο πάντες ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπ’ αὐτοῦ ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. ⁶ ἦν δὲ ὁ Ἰωάννης ἐνδεδυμένος τρίχας καμήλου καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, καὶ ἐσθίων ἀκρίδας καὶ μέλι ἄγριον. ⁷ καὶ ἐκήρυσσε λέγων· Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς κύψας λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων αὐτοῦ. ⁸ ἐγὼ μὲν ἐβάπτισα ὑμᾶς ἐν ὕδατι, αὐτὸς δὲ βαπτίσει ὑμᾶς ἐν Πνεύματι ἁγίῳ.

                                 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

                                  ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ Α´ 1 - 8

¹ Αρχή του Ευαγγελίου του Ιησού Χριστού, του ενανθρωπήσαντος Υιού του Θεού έγινε ο Ιωάννης· ² σύμφωνα με εκείνο που έχει γραφή στους προφήτας περί του Ιωάννου του Προδρόμου·“Ιδού εγώ, λέγει ο Θεός δια του προφήτου Μαλαχίου, αποστέλλω τον αγγελιοφόρον μου ολίγον ενωρίτερα από σε, ο οποίος και θα προπαρασκευάση την οδόν σου (δηλαδή τας ψυχάς και τας καρδίας των ανθρώπων) δια να σε υποδεχθούν”. ³ Και ο σταλμένος αυτός από τον Θεόν αγγελιοφόρος είναι εκείνος, δια τον οποίον ο προφήτης Ησαΐας είπε· “Φωνή ανθρώπου, ο οποίος βοά εις έρημον· ετοιμάσατε την οδόν Κυρίου· κάμετε ευθείς τους δρόμους του (ευθύνατε τας καρδίας σας)”. ⁴ Εγινε δε ο Ιωάννης αρχή κατά την εποχήν εκείνην, βαπτίζων εις την έρημον και κηρύσσων βάπτισμα εις πιστοποίησιν της μετανοίας, δια να λάβουν οι βαπτιζόμενοι την άφεσιν των αμαρτιών, όταν θα εδέχοντο τον ερχόμενον μετ' ολίγον Μεσσίαν. ⁵ Και επήγαιναν προς αυτόν οι κάτοικοι ολοκλήρου της Ιουδαίας και οι Ιεροσολυμίται και εβαπτίζοντο από αυτόν στον Ιορδάνην ποταμόν, εξομολογούμενοι συγχρόνως τας αμαρτίας των. ⁶ Εφορούσε δε ο Ιωάννης ένδυμα από τρίχας καμήλου και είχε δερματίνην ζώνην γύρω από την μέσην του και έτρωγε ακρίδες και μέλι άγριον. ⁷ Και εκήρυττε λέγων· “έρχεται ύστερα από εμέ εκείνος που είναι ισχυρότερός μου και του οποίου εγώ δεν είμαι άξιος να σκύψω και να λύσω το λουρί των υποδημάτων του. ⁸ Εγώ μεν σας εβάπτισα με νερό, αυτός όμως θα σας βαπτίση με Πνεύμα Αγιον”.

 

================================

 

                                            Α’’ ΟΜΙΛΙΑ   

                         ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Τό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα ἀπό τήν ἀρχή τοῦ κατά Μάρκον εὐαγγελίου μᾶς παρουσιάζει τή ζωή καί τή φωνή τοῦ «βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ» Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ. Ἡ φωνή αὐτή προαγγέλλει τόν Μεσσία καί τό εὐαγγέλιό Του καί ὡς ἐκ τούτου ἡ ἐμφάνιση αὐτῆς τῆς μορφῆς συνιστᾶ, κατά τόν εὐαγγελιστή, τήν «ἀρχήν τοῦ εὐαγγελίου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ Θεοῦ». Ἡ δραστηριότητα καί τό κήρυγμα τοῦ Ἰωάννου δηλώνουν, ὅτι ἔφθασε ἡ ἐποχή τοῦ Μεσσία καί τό «εὐαγγέλιο» θ' ἁπλωθεῖ σάν χαρμόσυνο μήνυμα ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους. Μπροστά σέ μία τέτοια θεία δωρεά δέν ὑπάρχει ἄλλη πιό συνετή στάση ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων ἀπό τή μετάνοια. Μετάνοια ὄχι γιά νά ἔλθει ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ὅπως ἐδίδασκαν παλαιότερα οἱ προφῆτες, ἀλλά γιατί ἤδη ἔρχεται στό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ.

Τί εἶναι ὅμως τό «εὐαγγέλιο» καί τί σημαίνει γιά μᾶς σήμερα; Στούς ἀνθρώπους πού στέναζαν κάτω ἀπό τήν τυραννία τοῦ κακοῦ, κάτω ἀπό τό βάρος τῆς δουλείας ὡς κοινωνικοῦ καί ὡς πνευματικοῦ φαινομένου, ἀλλά καί κάτω ἀπό τό ζυγό τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου παρέχεται ἡ εὐχάριστη ἀγγελία, ὅτι τό κακό πού μέ διάφορες μορφές τούς καταδυναστεύει χάνει τή δύναμή του, καταστρέφεται στό σταυρό καί στήν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ καί μία νέα δυνατότητα ζωῆς προσφέρεται στούς ἀνθρώπους μέσα στήν Ἐκκλησία. Ἀρκεῖ βέβαια οἱ ἄνθρωποι νά μετανοήσουν, νά ἐπιστρέψουν δηλαδή ἀπό τίς ἁμαρτωλές ἐκδηλώσεις τους στόν Θεό καί νά δεχθοῦν μέ ταπείνωση καί συντριβή τή δωρεά του.

Κατά τήν ἐποχή τοῦ Χριστοῦ οἱ ἄνθρωποι μέ λαχτάρα καί ἀγωνία περίμεναν τή λύτρωση ἀπό τή μύηση στά διάφορα μυστήρια, ἀπό τίς ὑποσχέσεις τῶν αὐτοκρατόρων πού προβάλλονταν ὡς θεοί, ἀπό τά διάφορα φιλοσοφικά κηρύγματα. Κι ὅλα κατέληγαν σέ μία τραγική ἀπογοήτευση. Ἡ ἴδια ἀπογοήτευση συνόδευε καί τήν ἀδυναμία τῶν Ἰουδαίων γιά τήν τήρηση τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου.

Τήν ἴδια ἀπογοήτευση διαπιστώνει κανείς καί ἀπό τά σύγχρονα «εὐαγγέλια», στά ὅποια στήριξαν κατά καιρούς οἱ ἄνθρωποι τίς κρυφές καί φανερές ἐλπίδες τους γιά μία πιό ἀνθρώπινη ζωή. Παρ' ὅλες τίς φαινομενικά ἐντυπωσιακές ἐπιστη­μονικές καί τεχνικές ἐπιτεύξεις, ὁ φόβος τοῦ πολέμου, τοῦ θανάτου καί τῆς καταστροφῆς πλανᾶται παντοῦ. Τό εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ εἶναι πάντοτε παρόν μέσα στήν ἀνθρωπότητα, σάν κρίση καί σάν σωτηρία. Σάν κρίση πού ὁδηγεῖ στήν αὐτοκριτική καί τή μετάνοια καί κυρίως σάν μήνυμα χαρούμενο της σωτηρίας πού πηγάζει ἀπό τόν σταυρό καί τήν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ.

 

================================

             

                                  Β’’ ΟΜΙΛΙΑ        

            Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ 

Ἡ σημερινή Εὐαγγελική περικοπή ἀναφέρεται στό ἔργο πού ἐκλήθη ἀπό τόν Θεό νά ἐπιτελέσει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, τό ὁποῖο πρώτιστα συνίστατο στήν προετοιμασία, τήν καλλιέργεια τῶν ἀνθρώπων γιά νά ἀποδεχθοῦν τό ἄγγελμα τῆς ἐρχόμενης Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ὡς ἐκ τούτου, ὁ Εὐαγγελιστής Μᾶρκος στήν ὡς ἄνω περικοπή παραθέτει δύο πολύ σημαντικά χωρία ἀπό τήν Παλαιά Διαθήκη πού χαρακτηρίζουν τόν Ἰωάννη τόν Πρόδρομο καί περιγράφουν τό ἔργο του: «Στέλνω», λέει ὁ προφήτης Μαλαχίας, «τόν ἀγγελιαφόρο μου πρίν ἀπό ἐσένα, γιά νά προετοιμάσει τόν δρόμο σου» (Μαλ. 3,1). Ὁ ἀγγελιαφόρος αὐτός, ὁ κήρυκας τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, εἶναι ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος. Καί τό ἑπόμενο χωρίο συνδέεται ἄμεσα μέ τό προηγούμενο: «Μιά φωνή, λέει ὁ προφήτης Ἡσαΐας, βροντοφωνάζει στήν ἔρημο: ἑτοιμᾶστε τόν δρόμο γιά τόν Κύριο, ἰσιῶστε τά μονοπάτια νά περάσει» (Ἡσ. 40,3). Πρόκειται γιά τό κήρυγμα μετανοίας τοῦ Προδρόμου. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, βυθισμένος μέσα στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, λουσμένος ἀπό τό φῶς τῆς πίστεως, παραδομένος στήν ἄσκηση, τήν νηστεία καί τήν προσευχή, φοροῦσε ἐνδύματα ἀπό τρίχες καμήλου, δερμάτινη ζώνη στήν μέση του καί τρεφόταν μέ ἀκρίδες, δηλαδή τρυφερές κορυφές αὐτοφυῶν φυτῶν τῆς ἐρήμου, καί μέλι ἄγριο πού παρήγετο ἀπό ἄγριες μέλισσες. Ἡ ταπεινοφροσύνη ὡς τρόπος διακονίας Βεβαίως, καθοριστικῆς σημασίας γιά τήν διακονία του στήν προετοιμασία τῆς ὁδοῦ τοῦ Κυρίου, ὑπῆρξε, ἐκτός ἀπό τά ἀνωτέρω, ἡ βαθειά του ταπεινοφροσύνη, περιεκτική καί θεμελιώδης ἀρετή, δεδομένου ὅτι ἄνθρωπος πού δέν ζεῖ μέ ταπεινοφροσύνη δέν μπορεῖ νά ἐμπιστευθεῖ τόν Θεό καί νά τόν διακονήσει ἀνιδιοτελῶς. Ἀναλογικῶς, δέν μπορεῖ νά προσφέρει οὐσιαστική διακονία καί στόν συνάνθρωπο καί νά τόν βοηθήσει νά γνωρίσει τήν ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ, τήν ζωή καί τό εὐαγγελικό ἦθος πού προτείνει ἡ Ἐκκλησία. Ὁ ἐγωϊστής κηρύσσει συνήθως τόν ἑαυτό του· εἶναι κτητικός καί χειριστικός· φίλαυτος καί ματαιόφρων. Ἡ ταπεινοφροσύνη ὡς μίμηση Θεοῦ Ὁ Ἰωάννης ὁμολογεῖ τό μεγαλεῖο τῆς θεότητος τοῦ Κυρίου καί ἐπισημαίνει ὅτι δέν εἶναι ἄξιος νά σκύψει καί νά λύσει τό λουρί τῶν ὑποδημάτων τοῦ Χριστοῦ. Αὐτό τό ἦθος μᾶς διδάσκει καί ὁ ἴδιος ὁ Κύριος, ὁ ὁποῖος ἐνεδύθη τήν ταπείνωση, προσέλαβε τήν ἀνθρώπινη φύση καί τήν ἕνωσε μέ τήν θεότητά Του, ὥστε κάθε ἕνας πού πιστεύει σέ Αὐτόν νά μή χαθεῖ ἀλλά νά ἔχει ζωή αἰώνιο (Ἰωάν. 3,15). Ὁ Θεός μας εἶναι Θεός ταπεινώσεως. Ζώνεται τό λέντιο, τήν ποδιά τοῦ ὑπηρέτη, ὅπως ἔκανε στόν Μυστικό Δεῖπνο, καί νίπτει τά πόδια μας, μᾶς καθαρίζει, μᾶς διακονεῖ, μᾶς δίνει τό ὑπόδειγμα γιά νά συμπεριφερόμεθα ὅπως Ἐκεῖνος πρός τούς συνανθρώπους μας (Ἰωάν. 13,4-17). Τοιουτρόπως, ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ συνδέεται μέ τήν ταπείνωσή Του. Καί ὁ Θεός εἶναι ταπεινός, γιατί ἀγαπᾶ ἀληθινά. Καί ἀγαπᾶ ἀληθινά γιατί θυσιάζεται, προσφέρει τόν Ἑαυτό Του «ὑπέρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καί σωτηρίας» (Θεία Λειτουργία Μ. Βασιλείου). Ταπείνωση καί διακονία Ἐάν ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος δέν εἶχε ἐνστερνισθεῖ τήν ἄβυσσο τῆς ταπεινώσεως τοῦ Χριστοῦ, δέν θά μποροῦσε νά διακονήσει μέ πιστότητα τό μυστήριο τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Κατά παρόμοιο τρόπο κάθε διάκονος τῆς Ἐκκλησίας, κάθε πιστός, ἐάν θέλει νά γίνεται πρόδρομος τοῦ Χριστοῦ, νά προετοιμάζει δηλαδή τήν ἔλευση τοῦ Θεοῦ στήν ζωή του καί τήν ζωή τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας, ὀφείλει νά ζεῖ μέσα στό πνεῦμα τῆς εὐαγγελικῆς ταπεινοφροσύνης, ἡ ὁποία, βεβαίως, δέν ἔχει καμία σχέση μέ αἰσθήματα κατωτερότητας, μειονεκτικότητας κ.λπ. Ἡ χριστιανική ταπεινοφροσύνη εἶναι δεῖγμα ψυχικῆς ὑγείας καί ἰσορροπίας, ἀφοῦ γεμίζει τόν ἄνθρωπο μέ πνεῦμα Θεοῦ, εἰρήνη, ἀγάπη, διάκριση, ὑπομονή, ἀνδρεία, σοφία.

Εἴθε ὁ «τῶν προφητῶν σεβασμιώτερος», Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, νά μᾶς ἐμπνέει στόν ἀγῶνα μας νά ζοῦμε τήν ἐν Χριστῷ ταπεινοφροσύνη ὡς διακονία τοῦ Θεοῦ καί τῶν συνανθρώπων μας· ὡς μετριοφροσύνη καί σύνεση κατά τό ἀποστολικό: «Μή ὑπερφρονεῖν παρ’ ὅ δεῖ φρονεῖν, ἀλλά φρονεῖν εἰς τό σωφρονεῖν» (Ρωμ. 12,3).